गावाचा नकाशा ऑनलाईन कसा डाउनलोड करायचा? १३ प्रकारचे डिजिटल नकाशे पाहण्याची सोपी पद्धत
आता महाराष्ट्रातील नागरिकांना आपल्या गावातील जमिनीचे विविध डिजिटल नकाशे घरबसल्या मोबाईलवरून पाहणे आणि डाउनलोड करणे सहज शक्य झाले आहे. यासाठी शासनाच्या डिजिटल सातबारा (Digital Satbara) पोर्टलवर MH DG Maps ही नवीन सुविधा सुरू करण्यात आली आहे.
पूर्वी गावाचा किंवा जमिनीचा नकाशा मिळवण्यासाठी तलाठी किंवा तहसील कार्यालयात फेऱ्या माराव्या लागत असत. परंतु, आता हे नकाशे ऑनलाईन उपलब्ध झाल्यामुळे नागरिकांचा वेळ आणि श्रम दोन्ही वाचत आहेत.
या लेखात आपण गावाचा नकाशा मोबाईलवरून कसा काढायचा, डिजिटल सातबारा पोर्टलवर नोंदणी कशी करायची, कोणते नकाशे उपलब्ध आहेत आणि नकाशा डाउनलोड करण्यासाठी किती शुल्क लागते, याविषयीची पूर्ण माहिती सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत.
गावाचा डिजिटल नकाशा म्हणजे काय?
गावाचा डिजिटल नकाशा म्हणजे गावातील जमीन, सर्वे नंबर आणि भूमापनाशी संबंधित असलेली डिजिटल स्वरूपातील नकाशा माहिती.
डिजिटल सातबारा पोर्टलवरील MH DG Maps या सुविधेद्वारे नागरिक त्यांना हवा असलेला नकाशा निवडून सहज डाउनलोड करू शकतात. यामध्ये जिल्हा, तालुका, गाव आणि सर्वे नंबर निवडण्याची सुविधा आहे. तसेच नकाशा PDF किंवा JPG फॉर्मेटमध्ये मिळवण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
गावाचे १३ प्रकारचे नकाशे कोणते आहेत?
डिजिटल सातबारा पोर्टलवर गावाशी संबंधित एकूण १३ प्रकारच्या नकाशांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. त्यापैकी काही प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:
-
टिपण नकाशा (Tippan Map)
-
Cloth Mounted Survey Map
-
Land Acquisition Map
-
N Map
-
Other Maps
महत्त्वाची नोंद: प्रत्येक गावासाठी सर्व १३ नकाशे उपलब्ध असतीलच असे नाही. तुम्ही जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडल्यानंतर तुमच्या गावासाठी उपलब्ध असणारेच पर्याय स्क्रीनवर दिसतील. (उदा. काही गावांमध्ये ६ नकाशे दिसू शकतात, तर काहींमध्ये वेगळे पर्याय असू शकतात. सर्व १३ नकाशांची अधिकृत नावे पोर्टलवर उपलब्ध नसल्याने उर्वरित नावे इथे अंदाजाने दिलेली नाहीत.)
गावाचा नकाशा ऑनलाईन डाउनलोड करण्यासाठी काय आवश्यक आहे?
📌 नकाशा डाऊनलोड करण्यासाठी आवश्यक गोष्टी
-
डिजिटल सातबारा पोर्टलवरील अकाऊंट (खाते)
-
लॉगिनसाठी मोबाईल नंबर
-
OTP प्राप्त होणारा मोबाईल
-
संबंधित जिल्हा, तालुका आणि गावाची माहिती
-
आवश्यक असलेला सर्वे नंबर
-
नकाशा डाउनलोड करण्यासाठी अकाऊंटमध्ये पुरेसा बॅलन्स (रक्कम)
जर तुमचे अकाऊंट नसेल, तर आधी नवीन नोंदणी (User Registration) करावी लागेल.
तुमचे डिजिटल सातबारा पोर्टलवर खाते नसेल तर खालील सोप्या स्टेप्स वापरून New User Registration करा:
-
डिजिटल सातबारा वेबसाइट उघडा:मोबाईल किंवा संगणकावर Google उघडा. त्यात Digital Satbara किंवा डिजिटल सातबारा असे सर्च करून अधिकृत पोर्टल उघडा.
-
New User Registration निवडा:वेबसाइटच्या मुख्य पानावर New User Registration या पर्यायावर क्लिक करा.
-
वैयक्तिक माहिती भरा:फॉर्ममध्ये तुमचे पहिले नाव, मधले नाव, आडनाव, मोबाईल नंबर, ईमेल आयडी, जन्मतारीख, पत्ता आणि नवीन Login ID भरा.
-
खाते तयार करा:सर्व माहिती तपासून रजिस्ट्रेशन पूर्ण करा. खाते तयार झाल्यावर तुम्ही लॉगिन करू शकता.
संबंधित महत्त्वाच्या लिंक
गावाचा नकाशा ऑनलाईन डाउनलोड करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या डिजिटल सातबारा पोर्टलला भेट द्या.
तसेच जमिनीशी संबंधित इतर डिजिटल सेवा पाहण्यासाठी महाभूमी अधिकृत वेबसाइट वापरू शकता.
तुमच्या जमिनीचा सातबारा आणि संबंधित माहिती पाहण्यासाठी महाभूलेख पोर्टल उपलब्ध आहे.
मोबाईलवरून डिजिटल सातबारा पोर्टलवर लॉगिन कसे करायचे?
लॉगिन करण्यासाठी Regular Login आणि OTP Based Login असे दोन मार्ग आहेत. मोबाईलवरून लॉगिन करताना पुढील पद्धत वापरा:
-
डेस्कटॉप मोड ऑन करा: मोबाईलच्या ब्राउझरमध्ये वरच्या बाजूला दिसणाऱ्या तीन डॉट्सवर (Three Dots) क्लिक करा आणि Desktop Site चा पर्याय निवडा. यामुळे कॉम्प्युटरप्रमाणेच सर्व पर्याय मोबाईल स्क्रीनवर व्यवस्थित दिसू लागतील.
-
OTP Based Login निवडा: वेबसाइटवर असलेल्या OTP Login पर्यायावर क्लिक करा.
-
मोबाईल नंबर टाका: तुमचा नोंदणीकृत मोबाईल नंबर भरून Send OTP वर क्लिक करा.
-
OTP टाकून लॉगिन करा: मोबाईलवर आलेला OTP प्रविष्ट करा आणि लॉगिन पूर्ण करा.
लॉगिन झाल्यावर सातबारा उतारा, ८-अ, फेरफार आणि इतर सेवांचे पर्याय समोर दिसतील.
गावाचा नकाशा ऑनलाईन डाउनलोड करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
लॉगिन झाल्यानंतर नकाशा डाउनलोड करण्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा:
-
खात्यात रिचार्ज करा:नकाशा डाउनलोड करण्यापूर्वी खात्यात पैसे असणे गरजेचे आहे. पोर्टलवर ₹५० किंवा ₹१०० रिचार्ज करण्याचा पर्याय आहे. आवश्यकतेनुसार रिचार्ज करून घ्या.
-
MH DG Maps पर्याय निवडा:लॉगिन पेजवरील उपलब्ध सेवांमधून MH DG Maps या पर्यायावर क्लिक करा. नकाशांसाठी नवीन विंडो उघडेल.
-
जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा:प्रथम तुमचा जिल्हा, नंतर तालुका आणि त्यानंतर तुमचे गाव निवडा.
-
नकाशाचा प्रकार निवडा:Map Type या पर्यायामध्ये उपलब्ध नकाशांपैकी तुम्हाला हवा असलेला नकाशा (उदा. टिपण नकाशा) निवडा.
-
Format आणि सर्वे नंबर निवडा:फॉर्मेट आणि सर्वे नंबर ठरवा: तुम्हाला नकाशा PDF स्वरूपात हवा आहे की JPG मध्ये, तो पर्याय निवडा. त्यानंतर तुमच्या जमिनीशी संबंधित सर्वे क्रमांक किंवा गट क्रमांक निवडा.
-
Download वर क्लिक करा:स्क्रीनवर दाखवलेले शुल्क तपासून Download बटणावर क्लिक करा. नकाशा तुमच्या डिव्हाइसमध्ये डाउनलोड होईल.
(टीप: काही वेळा वेबसाइटवर तांत्रिक अडचण असल्यास नकाशा डाउनलोड होण्यास वेळ लागू शकतो.)
गावाचा नकाशा डाउनलोड करण्यासाठी किती फी किंवा शुल्क द्यावे लागते?
डिजिटल नकाशा डाउनलोड करण्यासाठी ठराविक शुल्क द्यावे लागते.
| तपशील | माहिती |
| सेवा | MH DG Maps |
| नकाशा डाउनलोड शुल्क | उदाहरणात ₹१५ (प्रत्यक्ष डाउनलोड करताना स्क्रीनवर दिसणारे शुल्क लागू होईल) |
| रिचार्ज पर्याय | ₹५० किंवा ₹१०० |
| डाउनलोड स्वरूप | PDF / JPG |
| लॉगिन प्रकार | Regular Login / OTP Login |
महाराष्ट्रातील प्रत्येक गावाचा नकाशा ऑनलाईन उपलब्ध आहे का?
सध्या सर्वच गावांचे डिजिटल नकाशे ऑनलाईन उपलब्ध झालेले नाहीत. काही गावांचे काम प्रलंबित असू शकते. जर तुमचे गाव निवडल्यानंतर नकाशा दिसत नसेल, तर तुमच्या गावाचा नकाशा अद्याप डिजिटल झालेला नाही असे समजावे.
नकाशा डाऊनलोड होण्यास अडचण येत असल्यास काय करावे?
वेबसाइटवर तांत्रिक समस्या असल्यास नकाशा डाऊनलोड होण्यास अडचण येऊ शकते. अशा परिस्थितीत थोडा वेळ थांबून पुन्हा प्रयत्न करून पाहा. तसेच तुम्ही निवडलेले गाव, नकाशाचा प्रकार आणि सर्वे नंबर बरोबर आहे का, याची खात्री करून घ्या.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
१. गावाचा नकाशा मोबाईलवरून डाउनलोड करता येतो का?
होय, डिजिटल सातबारा पोर्टलवरील MH DG Maps सुविधेद्वारे मोबाईलवरून नकाशा डाउनलोड करता येतो.
२. गावाचे किती प्रकारचे डिजिटल नकाशे उपलब्ध आहेत?
पोर्टलवर १३ प्रकारच्या नकाशांचा उल्लेख आहे, पण प्रत्यक्ष उपलब्ध नकाशे गावानुसार बदलू शकतात.
३. गावाचा नकाशा डाउनलोड करण्यासाठी किती पैसे लागतात?
उदाहरणात ₹१५ शुल्क दाखवले आहे. प्रत्यक्ष डाउनलोड करण्यापूर्वी स्क्रीनवर दिसणारे शुल्क तपासावे.
४. डिजिटल सातबारा पोर्टलवर खाते नसल्यास काय करावे?
New User Registration या पर्यायातून आवश्यक माहिती भरून नवीन खाते तयार करता येते.
५. गावाचा नकाशा PDF मध्ये डाउनलोड करता येतो का?
होय, नकाशा PDF आणि JPG या दोन्ही स्वरूपात डाउनलोड करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
६. MH DG Maps म्हणजे काय?
MH DG Maps ही डिजिटल सातबारा पोर्टलवरील गावांचे डिजिटल नकाशे पाहण्यासाठी व डाउनलोड करण्यासाठी दिलेली ऑनलाईन सुविधा आहे.
७. गावाचा नकाशा डाउनलोड होत नसेल तर काय करावे?
तांत्रिक अडचणीमुळे डाउनलोडला वेळ लागू शकतो, अशा वेळी थोड्या वेळाने पुन्हा प्रयत्न करावा.
८. सर्व गावांचे नकाशे ऑनलाईन मिळतात का?
नाही, ज्या गावांचे नकाशे डिजिटल झाले आहेत तेच नकाशे ऑनलाईन उपलब्ध आहेत.
निष्कर्ष
गावाचा नकाशा ऑनलाईन मिळवण्यासाठी डिजिटल सातबारा पोर्टलवरील MH DG Maps हा एक उत्तम पर्याय आहे. जिल्हा, तालुका, गाव आणि सर्वे नंबर निवडून कोणताही नागरिक सहज PDF किंवा JPG स्वरूपात नकाशा डाउनलोड करू शकतो. सर्व गावांचे नकाशे अद्याप उपलब्ध नसले तरी उपलब्ध नकाशांसाठी आता तहसील कार्यालयात जाण्याची गरज उरलेली नाही.