शेतकरी मित्र पदभरती म्हणजे काय? पात्रता, मानधन आणि कामाची संपूर्ण माहिती
कृषी विभागाच्या शेतकरी मित्र पदभरतीसाठी अनेक जण कृषी महाराष्ट्राच्या वेबसाईटवरून ऑनलाईन अर्ज करत आहेत. मात्र हे पद नेमके काय आहे, कोण पात्र आहे, काम काय असते आणि पद कायमस्वरूपी आहे की हंगामी, हे माहीत नसतानाही अर्ज होत असल्याचे दिसते.
या लेखात पात्रतेचे निकष, मानधन, कामाचे स्वरूप आणि अर्ज करण्यापूर्वी कोणता विचार करावा, हे सोप्या भाषेत मांडले आहे. अर्जाची धावपळ करण्याआधी हा लेख एकदा पूर्ण वाचा.
शेतकरी मित्र पदभरती 2026 म्हणजे काय आणि शेतकरी मित्र कोण?
शेतकरी मित्र, ज्याला कृषी मित्र असेही म्हटले जाते, हा शासन आणि शेतकरी यांच्यातला दुवा आहे. शासनाच्या योजनांची माहिती गोळा करून ती शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे आणि शेतकऱ्यांच्या अडचणी प्रशासनापर्यंत नेणे, हे त्याचे मुख्य काम आहे.
या पदासाठी अशा लोकांचा विचार केला जातो:
- स्वतः शेती करणारे प्रगतशील शेतकरी
- शेतीविषयी चांगली माहिती असलेले आणि कंटेंट क्रिएटर म्हणून काम करणारे शेतकरी
- शासकीय योजनांची माहिती घेण्याची आणि ती इतरांना सांगण्याची आवड असलेले लोक
- शेतीशी संबंधित कार्यक्रम आणि प्रदर्शनांमध्ये सहभागी होणारे इच्छुक शेतकरी
“शेतकरी मित्र अर्ज पोर्टल” म्हणून ही लिंक दिली आहे
ही पदभरती का काढली जात आहे?
राज्यात कृषी सहायकांची कमतरता आहे. अनेक ठिकाणी एकाच कृषी अधिकाऱ्याला दोन-तीन गावांचे काम पाहावे लागते. अशा वेळी शासनाच्या अनेक योजना शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी एखादा मध्यस्थ हवा, यातून ही संकल्पना पुढे आली.
त्यामुळे हंगामी स्वरूपात ही पदे निर्माण करण्यात आली आहेत.
शेतकरी मित्र पदभरतीत किती पदे आहेत?
एकूण 11,587 पदांची भरती केली जाणार आहे. यापैकी 30 टक्के पदे महिलांसाठी आहेत.
महिलांसाठी काय अट आहे?
महिला उमेदवाराकडे महिला शेतकरी प्रमाणपत्र असावे, किंवा ती स्वतः शेतकरी महिला असावी. तुमच्याकडे हे प्रमाणपत्र नसेल तर ते कसे काढायचे ते आमच्या महिला शेतकरी प्रमाणपत्र कसे काढायचे या लेखात सांगितले आहे.
शेतकरी मित्र पदभरती पात्रता
शिक्षण आणि वय
किमान बारावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. शिक्षण जितके जास्त, तितके प्राधान्य जास्त मिळते. वयोमर्यादा 25 ते 60 वर्षे आहे.
प्राधान्याचा क्रम असा आहे:
| प्राधान्य | शिक्षण |
|---|---|
| पहिले | पोस्ट ग्रॅज्युएट |
| दुसरे | ग्रॅज्युएट |
| तिसरे | ॲग्री डिप्लोमा |
| चौथे | बारावी |
शेती आणि जमीन
अर्जदाराची स्वतःची जमीन असणे बंधनकारक आहे. तसेच शेती हा अर्जदाराचा पहिला (प्राथमिक) व्यवसाय असला पाहिजे. शेती हा दुय्यम व्यवसाय असेल तर निवड केली जाणार नाही.
कोण अर्ज करू शकत नाही?
अनेकांना याबाबत शंका असते, म्हणून हा मुद्दा स्पष्ट समजून घ्या:
- CSC सेंटर चालवणारे
- कॉम्प्युटर ऑपरेटर
- रोजगार सेवक
- इतर कोणत्याही पदावर काम करणारे लोक
हे सर्व या पदासाठी पात्र नाहीत. तसेच एका व्यक्तीला दोन पदे घेता येत नाहीत. नियमानुसार फक्त सुशिक्षित आणि प्रगतशील शेतकरीच शेतकरी मित्र म्हणून निवडला जाऊ शकतो.
-
“महिला शेतकरी प्रमाणपत्र कसे काढायचे” → https://digitalmitra24.com/mahila-shetkari-pramanpatra-kase-kadhayche/ (लेखात घातली आहे)
-
“PM Kisan पुढील हप्ता कधी मिळणार” → https://digitalmitra24.com/pm-kisan-pudhil-hafta-kadhi-milanar/ (लेखात घातली आहे)
चारित्र्य आणि सोशल मीडियाचे ज्ञान
उमेदवारावर कोणताही फौजदारी गुन्हा दाखल नसावा, म्हणजे त्याचे चारित्र्य स्वच्छ असावे. याशिवाय उमेदवाराला सोशल मीडियाचे ज्ञान असणे अपेक्षित आहे.
शेतकरी मित्राचे काम काय असते?
- शासकीय योजनांची माहिती मिळवून शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे
- शेतीशी संबंधित कार्यक्रम आणि प्रदर्शनांमध्ये सहभागी होणे
- शेतकऱ्यांच्या समस्या प्रशासनापर्यंत आणि शासनापर्यंत पोहोचवणे
यासाठी दिवसातून किमान दोन तास काम करावे लागेल.
शेतकरी मित्र पदभरती मानधन किती मिळणार?
मानधन जास्तीत जास्त वार्षिक 18,000 रुपये आहे. म्हणजे महिना 1,500 रुपये, आणि हिशोब केला तर दिवसाचे साधारण 50 रुपये.
यात दोन गोष्टी लक्षात ठेवा:
- प्रवास भत्त्यासाठी वेगळी तरतूद नाही.
- मीटिंगला जायचे असेल तर तोही खर्च याच मानधनातून करावा लागेल.
या मानधनावर काम करणे परवडेल का, याचा आधी विचार करा. यापूर्वी ई-पीक पाहणी सहायकांच्या नेमणुकेवेळीही असेच झाले होते. अनेकांनी अर्ज केले, पण प्रत्यक्ष काम सुरू झाल्यावर “परवडत नाही” असे सांगितले गेले.
शेतकरी मित्र पदभरती 2026 कायमस्वरूपी आहे का?
नाही. हे दोन वर्षांसाठीचे हंगामी पद आहे. कायमस्वरूपी कोणालाही घेतले जाणार नाही.
कामाचे मूल्यमापन आणि मुदतवाढ
कामाचे मूल्यमापन 125 गुणांवर होते. त्यापैकी किमान 75 गुण (म्हणजे 60 टक्के) मिळवणाऱ्या आणि समाधानकारक काम करणाऱ्या उमेदवाराला मुदतवाढ दिली जाते. अन्यथा ते पद काढून नवीन शेतकरी मित्राची नेमणूक करता येते.
निवड कोण करणार?
अर्ज केल्यानंतर ग्राम विकास समिती ठरवते की उमेदवार या पदासाठी खरोखर योग्य आहे का. त्यानंतर पुढे निवड केली जाते.
अर्ज करण्यापूर्वी स्वतःला हे विचारा
पदभरती सुरू झाली म्हणून सरसकट अर्ज करू नका. नंतर निवड झाली नाही म्हणून आरोप करण्यापेक्षा आधीच हे तपासा:
- दिवसाला सुमारे 50 रुपये मानधनावर काम करणे मला जमेल का?
- माझ्या गावासाठी आणि शेतकऱ्यांसाठी काम करण्याची मला खरी आवड आहे का?
- हंगामी स्वरूपात काम करणे मला मान्य आहे का?
या तिन्ही प्रश्नांची उत्तरे “होय” असतील तरच अर्ज करा.
शेतकऱ्यांसाठी आणखी उपयुक्त माहिती: PM Kisan पुढील हप्ता कधी मिळणार आणि Farmer ID Status Check.
शेतकरी मित्र पदभरती: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. शेतकरी मित्र पदभरतीत किती जागा आहेत?
एकूण 11,587 पदांची भरती केली जाणार आहे. त्यापैकी 30 टक्के पदे महिलांसाठी आहेत.
2. शेतकरी मित्र पदासाठी शिक्षण किती हवे?
किमान बारावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. जास्त शिक्षण असेल तर प्राधान्य मिळते.
3. शेतकरी मित्र पदासाठी वयोमर्यादा किती आहे?
25 ते 60 वर्षे.
4. शेतकरी मित्राला मानधन किती मिळते?
जास्तीत जास्त वार्षिक 18,000 रुपये, म्हणजे महिना 1,500 रुपये.
5. CSC सेंटर चालवणारा किंवा कॉम्प्युटर ऑपरेटर अर्ज करू शकतो का?
नाही. CSC सेंटर चालक, कॉम्प्युटर ऑपरेटर, रोजगार सेवक आणि इतर पदावर काम करणारे लोक पात्र नाहीत.
6. शेतकरी मित्र हे पद कायमस्वरूपी आहे का?
नाही. हे दोन वर्षांचे हंगामी पद आहे.
7. शेतकरी मित्राला प्रवास भत्ता मिळतो का?
नाही. प्रवास भत्त्यासाठी वेगळी तरतूद नाही. मीटिंगला जाण्याचा खर्चही मानधनातूनच करावा लागतो.
8. शेती हा दुय्यम व्यवसाय असेल तर अर्ज करता येईल का?
शेती हा अर्जदाराचा पहिला व्यवसाय असावा लागतो. दुय्यम व्यवसाय असेल तर निवड केली जाणार नाही.
निष्कर्ष
शेतकरी मित्र पदभरती ही स्वतः शेती करणाऱ्या, सुशिक्षित आणि गावासाठी काम करण्याची आवड असलेल्या प्रगतशील शेतकऱ्यांसाठी आहे. यात बारावी ही किमान पात्रता, वय 25 ते 60 आणि शेती हा पहिला व्यवसाय हे महत्त्वाचे निकष आहेत. मानधन वार्षिक 18,000 रुपयांपर्यंत आणि पद दोन वर्षांचे हंगामी असल्याने, सगळे समजून घेतल्यावरच अर्ज करा.